Quan tâm đến thế giới của mình

Chào các bạn,

Nếu ai đó nói rằng chúng ta nên quan tâm đến đất nước và thế giới của ta, có thể chúng ta sẽ trả lời: “Anh à, em còn lo học lo thi tối tăm mày mặt. Chỉ muốn nghỉ đi xem phim một buổi mà 3 tháng nay chưa đi được. Làm sao em quan tâm đến gì khác?” Hay là, “Anh à, em còn phải lo một vợ hai con, chạy ăn hàng ngày, phải làm một job rưỡi, còn quan tâm đến thế giới thế nào, anh nói sao nghe giống chuyện Tề Thiên Đại Thánh vậy?”

Đó là vấn đề thực tế của chúng ta. Chỉ cần lo học, lo làm, là ta đã đủ bận ngập đầu nhập cổ, thở không ra hơi, còn nói chi đến các chuyện… Phong Thần?

Nhưng mình vẫn nói các bạn cần quan tâm đến đất nước và thế giới.

Mình chỉ nói các bạn “quan tâm”, chứ chẳng bảo các bạn làm gì cả. Quan tâm là care, là pay attention to. Đó là một thái độ, hơn là một việc làm.

Về công việc, các bạn chỉ cần tiếp tục học hành và làm việc như thường lệ, chẳng phải làm thêm gì hết.

Các bạn chỉ cần nhắc nhở mình thường xuyên là “Tôi đang làm mọi việc vì đất nước của tôi và thế giới của tôi.”

À, nếu bà xã phàn nàn, “Anh lại bỏ quên em và hai nhóc tì rồi”, thì thêm vào, “Tôi đang làm việc cho gia đình, đất nước, và thế giới của tôi.”

Hay nếu ai đó nhắc nhở, “Anh không nên quên chính mình như thế,” thì lại thêm, “Tôi đang làm việc cho chính tôi, cho gia đình, cho đất nước, và cho thế giới của tôi.”

Khi chúng ta phục vụ chính mình một cách chân chính, việc làm đó tự động phục vụ cho các tập thể mà ta là thành viên—gia đình, đất nước, và thế giới.

Nhưng nếu phục vụ tập thể là hệ quả tự nhiên của phục vụ chính mình, thì tại sao ta lại phải nhắc nhở mình như thế?

Thưa vì hai lý do:

• Quan tâm đến tập thể của ta làm cho hành động của ta, dù có vẻ chỉ là lo cho mình, trở thành có ý nghĩa hơn và quan trọng hơn, và làm cho mình vui vẻ và tích cực hơn.

• Quan tâm đến tập thể của ta giúp ngăn chặn ta làm những việc có vẻ có lợi cho chính ta nhưng lại có thể có hại tập thể của ta.

Cho nên các bạn, dù bạn làm gì—kể cả đang ăn một bát phở–hãy làm vì bạn quan tâm đến chính mình, gia đình, đất nước và thế giới của mình.

Chúc các bạn một ngày quan tâm.

Mến,

Hoành

© copyright 2012

Trần Đình Hoành

Permitted for non-commercial use

www.dotchuoinon.com

Đánh mất chính mình để tìm thấy chính mình (Phần 1)

                                                                                                            Tác giả: Anthony De Mello

                                                                                                          Việt dịch: Phạm Thu Hương

Nào, hãy cùng quay lại câu nói kỳ diệu đó trong Phúc Âm–đánh mất chính mình để tìm thấy chính mình. Câu nói đó được tìm thấy trong hầu hết tài liệu tôn giáo, trong tất cả kinh sách ẩn tu, tâm linh và tôn giáo.

Làm thế nào mà một người đánh mất chính mình được?

Bạn đã bao giờ thử làm mất cái gì chưa? Đúng thế, bạn càng cố gắng thì nó càng khó. Khi bạn chẳng cố gắng làm mất thì lại mất. Bạn mất cái gì đó khi bạn không biết.

Vâng, thế làm sao một người chết đối với chính mình được?

Chúng ta đang nói về cái chết, không phải là tự tử. Chúng ta không nói tới giết chết cái tôi nhưng nói tới chết. Làm đau đớn cái tôi, làm đau khổ cái tôi, là tự thất bại. Điều đó phản tác dụng.

Bạn chẳng bao giờ biết chỉ một mình bạn như là khi bạn đang đau đớn. Bạn chẳng bao giờ tập trung vào chính bạn như là khi bạn sầu não.

Bạn chẳng bao giờ sẵn sàng để quên chính mình như là khi bạn hạnh phúc. Hạnh phúc giải thoát bạn khỏi cái tôi. Chính đau khổ, đau đớn, khốn khổ và phiền muộn mới trói bạn vào cái tôi.

Hãy xem bạn ý thức những cái răng của mình ra sao khi bị đau răng. Khi không bị đau răng, bạn chẳng nhận thức là mình có răng, hoặc tương tự như thế, chẳng ý thức mình có đầu, khi bạn không bị đau đầu. Nhưng sẽ rất khác biệt khi bạn nhức đến chẻ cái đầu.

Vì thế, hoàn toàn sai lầm, hoàn toàn nhầm lẫn khi nghĩ rằng cách xóa bỏ cái tôi là gây ra đau đớn cho tôi, đi tới kiêng cử, hành xác , như là là cách hiểu truyền thống.

Xoa bỏ cái tôi, tôi chết đối với chính tôi, làm mất cái tôi, là thực sự hiểu bản chất của cái tôi.

Khi bạn làm điều đó, cái tôi sẽ biến mất, sẽ tiêu tan.

Giả sử có một người nào đó đi vào phòng tôi.

Tôi nói, “Vào trong đi. Tôi có thể biết anh là ai không?”

Người đó trả lời, “Tôi là Napoleon.”

Tôi bảo, “Không phải Napoleon…”

Người đó nói, “Hoàn toàn đúng. Bonaparte, Hoàng đế nước Pháp.”

“Ô, có nhiều chuyện ta không biết!” Tôi nói, ngay cả khi tôi đang nghĩ thầm, “Mình nên hành xử với anh này cẩn thận.”

(Còn tiếp..)

Phạm Thu Hương dịch

Losing Yourself to Find Yourself (Part 1)

Lets get back to that marvelous sentence in the gospel about losing oneself in order to find oneself. One finds it in most religious literature and in all religious and spiritual and mystical literature.

How does one lose oneself? Did you ever try to lose something? That’s right, the harder you try, the harder it gets. It’s when you’re not trying that you lose things. You lose something when you’re not aware. Well, how does one die to oneself? We’re talking about death now, we’re not talking about suicide. We’re not told to kill the self, but to die. Causing pain to the self, causing suffering to the self would be self-defeating. It would be counterproductive. You’re never so full of yourself as when you’re in pain. You’re never so centered on yourself as when you’re depressed. You’re never so ready to forget yourself as when you are happy. Happiness releases you from self. It is suffering and pain and misery and depression that tie you to the self. Look how conscious you are of your tooth when you have a toothache. When you don’t have a toothache, you’re not even aware you have a tooth, or that you have a head, for that matter, when you don’t have a headache. But it’s so different when you have a splitting headache.

So it’s quite false, quite erroneous, to think that the way to deny the self is to cause pain to the self, to go in for abnegation, mortification, as these were traditionally understood. To deny the self, to die to it, to lose it, is to understand its true nature. When you do that, it will disappear; it will vanish. Suppose somebody walks into my room one day. I say, “Come right in. May I know who you are?” And he says, “I am Napoleon.” And I say, “Not the Napoleon . . .” And he says, “Precisely. Bonaparte, Emperor of France.” “What do you know!” I say, even while I’m thinking to myself, “I better handle this guy with care.”

(To be continued..)

Chào mẹ… (lời Việt: Lê Tự Minh)

Hôm nay chúng ta nghe thêm một bài hát Nga, do anh Lê Tự Minh viết lời Việt, một ca khúc bình dị và đầy ý nghĩa. Và mình nghĩ, những bài hát viết về mẹ dù của bất cứ dân tộc nào, bao giờ cũng rất hay, và chúng ta càng nghe được nhiều thì tâm hồn chúng ta càng thêm phong phú. Bởi trước tấm lòng yêu thương của người mẹ thì bao giờ chúng ta cũng mãi mãi nhỏ bé, và bao nhiêu bài thơ khúc nhạc viết về mẹ trên thế giới này vẫn là…chưa đủ 

CHÀO MẸ (ЗДРАВСТВУЙ, МАМА)

Nhạc Nga: R. Rozdextvenxki
Lời Việt: Lê Tự Minh

1. Chào mẹ của con,
Con lại nằm mơ câu hát ru của mẹ.
Mẹ hiền của con,
Sáng trong lòng con nhân đức của mẹ,
Và thế giới kia, bao tia nắng chẳng thắp sáng khắp mọi nơi.
Nhưng đau thương sẽ vơi đi trong tình thương yêu của mẹ.

ĐK:
Trên trái đất ta sống có biết bao người nhân hậu,
Chẳng thể sánh sao bằng ơn mẹ.
Lòng mẹ dịu hiền bao dung hơn sông núi.
Ơi mẹ, mẹ kính yêu ơi, con kính chào mẹ.

2. Môt đời vì con,
Chắt chiu tình thương trong mỗi hơi thở.
Rồi mẹ già đi,
Thắng năm vì con nên đã hao gầy.
Mẹ nào có hay lo cho con rồi năm tháng cuốn đi tuổi xuân.
Nhưng trong con mẹ mãi mãi vẫn trẻ trung như năm nào.

3. Qua bao gian khó,
Với đôi bàn tay chăm sóc cho đời.
Nuôi con khôn lớn,
Đến hôm nay cả bầy cháu quanh bà.
Mẹ lại hát ru, như năm xưa mẹ tha thiết hát cho đàn con.
Nhưng hôm nay bà ru cháu, nghe tuổi xuân đi không về.

    

Bản tiếng Việt

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=1JsZvux8U6c#!

Bản tiếng Nga

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=Ue6OghEJI_U

Tiếng Gọi

Chúng ta mỗi người thường có một “Tiếng Gọi” (the call) trong lòng để mình làm gì đó—bác sĩ, doanh nhân, luật sư, kỹ sư, nhạc sĩ, ca sĩ, thầy tu, nữ tu… Tiếng Gọi đó đôi khi ta nghe từ lúc còn rất bé, nhưng rất có thể là gần 50 tuổi ta mới nghe được. Và Tiếng Gọi đó là tiếng gọi của trái tim ta, hay của Chúa, hay của một ký ức từ tiền kiếp… thì để đó hạ hồi phân giải. Vấn đề của ta là nghe được Tiếng Gọi đó và đi theo nó, vì kinh nghiệm ngàn đời của con người cho thấy, Tiếng Gọi đó thường là sứ mạng của ta, mời gọi ta, đưa ta một cơ hội để phục vụ đời và để làm cho bản thân ta được tròn vẹn.

Nhưng trước khi đi xa hơn, hãy làm rõ một vấn đề mà có thể nhiều người chúng ta lấn cấn. Trong việc tu tâm, ta thường nghe và đọc được rất nhiều câu nói bảo ta đừng thèm muốn tiền bạc, của cải, danh lợi thế gian. Và thiên hạ tin rằng bỏ tất cả để đi tu mới là cội phúc—“Tu là cội phúc tình là giây oan.”

Các bạn, bạn không cần thiết phải vô chùa đi tu mới có cội phúc. Tu tại tâm chứ không phải tại chùa.

Hơn nữa, ta phải ở trong đời ta mới giúp được đời. Ở một mình rất khó giúp ai.

Nếu bạn làm bác sĩ, thì có lẽ là bạn sẽ có bằng cấp, danh tiếng, tiền bạc và địa vị. Nếu bạn không chịu nhận các thứ này thì có lẽ là rất khó cho bạn để làm bác sĩ được. Hơn nữa, cái gì ở đời tự chính nó cũng chẳng có nghĩa tốt hay xấu gì cả. Như là khúc củi thì chỉ là khúc củi, không tốt không xấu. Tốt xấu là do ta dùng—dùng khúc củi để nấu ăn, hay dùng nó để đập đầu ông hàng xóm.

Cho nên, please, đừng có chê bai bằng cấp, tiền bạc, địa vị, danh tiếng… Chúng chẳng có tội tình gì. Và không hẳn ai trong chúng ta cũng thích làm nghề ăn mày để phục vụ đời, vì chỉ có ăn mày mới không có bằng cấp, tiền bạc, địa vị, danh tiếng…

Điểm chính là chúng ta đừng nhầm lẫn “mục tiêu” và “phương tiện”. Phục vụ đời là mục tiêu. Nghề bác sĩ và bằng cấp, tiền bạc, địa vị, danh tiếng là phương tiện; mấy thứ này không phải là mục tiêu của đời ta.

Trong tâm ta phải là phục vụ đời là chính. Mọi thứ khác là phụ, chúng đến thì đến, không đến thì thôi, không phải quan tâm, lo lắng và stress.

Đó là nguyên lý sống.

Bây giờ ta trở lại “Tiếng Gọi”. Ta có đủ thứ tiếng gọi hàng ngày—người yêu gọi làm đám cưới, bạn rủ vào học cùng chuyên ngành, cuốn phim mới xem xong rủ mình đi tu, nhà nước rủ mình đi lính, đứa bạn trong ban nhạc rủ mình sống chuyên nghiệp nghề nhạc… Thế thì làm sao mình tiếng “Tiếng Gọi” thật sự của mình là gì?

Các bạn, ta thường nghe nói “tiếng gọi tình yêu”—nó mạnh mẽ đến nỗi bạn có thể bỏ tất cả để đi theo nó. Tiếng Gọi trong trái tim bạn cũng thế. Nó có thể ồ ạt, nhưng thường là nó nhẹ nhàng, nhưng thường trực, dai dẵng và kiên trì. Dường như nó chẳng bao giờ chấm dứt. Dường như bạn chẳng thể gạt nó sang một bên được. Dường như nó làm chủ nhà bạn, chẳng bao giờ rời. Dường như bạn chẳng thể làm gì khác hơn là đi theo Tiếng Gọi.

Tuy nhiên đôi khi bạn không thể nghe, không thể nhận ra Tiếng Gọi, dù là bạn có thể thi thoảng cảm thấy nó lờ mờ đâu đó. Lý do là nếu bạn có quá nhiều “tiếng ồn” trong tâm, các tiếng ồn có thể sẽ át đi Tiếng Gọi—nhiều căng thẳng đấu đá, nhiều tính toán gian manh, nhiều hận thù bức xúc, nhiều chửi bới hò hét… thì có lẽ là bạn không thể nghe Tiếng Gọi của bạn được.

Thường thì chúng ta cần một chút tĩnh lặng để có thể nghe rõ Tiếng Gọi của mình—không quá bức xúc, không quá hận thù, không quá nóng giận, không quá tham lam… Chỉ khi những xung động trong lòng lắng xuống phần nào, ta mới nghe Tiếng Gọi thôi thúc cho sứ mạng của ta.

Và khi nghe được Tiếng Gọi, hãy theo hướng đó mà đi. Con đường chưa chắc là đã dễ dàng, thường thì đó là một con đường khó khăn nhiều hơn bạn muốn, nhiều hơn bạn tưởng. Nhưng bạn sẽ được trợ lực, bạn sẽ vượt qua.

Và một lúc nào đó, nhìn lại, bạn sẽ làm được những việc mà người khác gọi là phi thường (nhưng với bạn, thì chẳng phi thường gì cả, đó là chỉ đơn giản đi theo Tiếng Gọi).

Chúc các bạn một hành trình tốt.

Mến,

Hoành

© copyright 2012

Trần Đình Hoành

Permitted for non-commercial use

www.dotchuoinon.com

Ethics – Đạo đức (Thành thật)

Ethics có thể dịch là đạo đức. Các bạn nên quan tâm đặc biệt đến từ này, vì đây là từ các bạn sẽ gặp nhiều nhất trong công việc của các chuyên gia, quản lý, chính trị gia, lãnh đạo… trong tất cả mọi ngành nghề, mọi công việc, của xã hội văn minh. Âu Mỹ đang như thế và Việt Nam sẽ phải như thế trong trào lưu toàn cầu hóa.

Tại Âu Mỹ mọi ngành nghề đều có ethics của ngành nghề, thường được ghi vào các code of conduct của nghề của mình, hay của các hiệp hội của nghề.

Có code of conduct cho kỹ sư, kiến trúc sư, bác sĩ, luật sư, phóng viên, nha sĩ, dược sĩ, v.v…

Mỗi đại công ty đều có code of conduct cho nhân viên trong công ty.

Nhân viên nhà nước có code of conduct cho nhân viên nhà nước.

Thầy cô có code of conduct cho thầy cô.

Ngành quảng cáo có code of conduct cho ngành quảng cáo.…

Nói chung là tác phong đạo đức được đòi hỏi trong mọi ngành nghề. Kể ra thì thấy như rất nhiều, nhưng tóm lại thì đạo đức nghề nghiệp chỉ tóm lại trong một chữ “thành thật”.

Thành thật là không dối trá.

Đây là một test nhanh để các bạn biết được thế nào là không thành thật: “Nếu bạn nói hay làm một điều mà không hoàn toàn đúng sự thật, và khi mọi người biết được sự thật, bạn sẽ thấy xấu hổ, thì đó có lẽ là không thành thật.”

Ví dụ:

Nếu bạn phải che giấu một điều gì đó vì lý do an ninh quốc phòng, bí mật thương mãi, hay bảo vệ bí mật của thân chủ, bảo vệ chuyện đời tư của ai đó… thì có lẽ khi vấn đề bị người khác biết, bạn sẽ không cảm thấy xấu hổ mà còn tự hào là bạn đã làm tròn nhiệm vụ. Đó có lẽ không là dối trá, không là unethical.

Nếu bạn chi tiền cho một nhân viên chính phủ trong khi giao tiếp với họ, đó có lẽ là unethical.

Nếu bạn cho bà vợ ông chủ tịch UBND “mượn” một ít tiền làm ăn, trong khi bạn đang xin UBND cấp giấy phép cho dự án nào đó, thì đó là unethical.

Bạn vào nhà hàng ăn, thấy cái lọc cà phê đẹp quá, bỏ túi mang về, đó là unethical.

Bạn biết sản phẩm công ty thường chỉ dùng được 3 năm là phải thay một vài bộ phận nào đó, nhưng nói là dùng 5 năm cũng hoàn toàn không hề hấn gì, thì đó là unethical.

Bạn lập show đấu giá, và dàn cảnh nhiều đấu giá giả để làm giá, thì đó là unethical.

Hứa lấy con gái người ta, nhưng người ta có bầu rồi kiếm cớ rút lui là unethical.

…

Trong đời sống hàng ngày của chúng ta, trong nghề nghiệp cũng như trong giao tiếp xã hội, điều quan trọng nhất là thành thật. Nếu bạn kiêu căng, có lẽ là ai cũng ghét, nhưng bạn sẽ không hại ai ngoại trừ hại chính bạn. Nhưng nếu bạn không thành thật, thì bạn đánh lừa mọi người, và có thể là hại rất nhiều người, nếu không hại tất cả.

Có nhiều người ăn học rất cao, nhưng hành động thì rất unethical cả ngày, hết chuyện này đến chuyện kia, nhưng họ không cảm thấy đó là unethical, cho đến khi họ bị truy tố vì gian dối hay nhũng lạm gì đó.

Các bạn, thành thật là chuyện không dễ làm nếu chúng ta không quyết tâm thành thật mỗi giây phút trong ngày, vì mỗi khi có muốn nói điều gì, luôn luôn có lý do gì đó quyến rũ ta nói sai sự thật đi một chút.

Kể cả đôi khi ta vô tình nói sai sự thật, đó cũng là một cái lỗi, vì ta đã nói bừa mà không kiểm soát lại nguồn tin cho chắc, và không dùng từ ngữ chính xác, để mọi người tin ta và sai theo ta.

Không chính xác, đối với xã hội, đồng nghĩa với không thành thật.

Trong nền kinh tế chính trị văn minh, người nào bắt gặp ta ăn nói thiếu chính xác một lần là họ bắt đầu đánh dấu hỏi về integrity của ta, lần thứ hai là họ quyết định ta không đáng tin, lần thứ ba là họ gạch tên ta khỏi danh sánh những người họ muốn liên hệ công việc.

Trong tất cả các vốn liếng của bạn ghi trên resume (CV), có một vốn liếng mà bạn không thể ghi được, vì ghi thì người ta không tin, đó là tính thành thật của bạn. Nhưng đó là vốn liếng quan trọng nhất của bạn. Khi người ta giới thiệu bạn bè cho nhau trong các mạng lưới kinh tế chính trị, điều đầu tiên để người ta làm thế là “người này đáng tin, đáng để tôi giới thiệu cho bạn tôi”.

Trong các lớp lãnh đạo, quản lý, kỹ năng kinh doanh… hầu như người ta không khi nào nhắc đến thành thật. Các bạn, đa số các lớp đó trên thị trường là vô dụng. Người ta nói lăng nhăng những điều không quan trọng, nhưng điều quan trọng số một, quyết định thành hay bại, thì chẳng ai nói đến.

Thành thật đòi hỏi một kỹ luật nội tâm rất cao và môt kỹ năng dùng từ cẩn thận, để ta thành thật, chính xác, và đáng tin.

Trong đại đa số trường hợp ở đời, thành thật đồng nghĩa với đạo đức, với ethical. Nói chung, ta có thể nói “Thành thật là đạo đức” (Honesty is ethics).

Chúc các bạn một ngày thành thật.

Mến,

Hoành

CUỘC SỐNG LÀ ÂN HUỆ

Người Pháp sử dụng hai từ DON (ân huệ) và CADEAU (quà tặng) để cùng nói về những gì mà người ta nhận được từ người khác. Tuy nhiên, hai từ này lại mang ý nghĩa riêng biệt. Một cái quà tặng có thể là một ân huệ, nhưng một ân huệ lại không nhất thiết là quà tặng !

Quà tặng là cái gì miễn phí. Nó tùy thuộc người nhận muốn đón nhận và sử dụng : người ta có thể chấp nhận một quà tặng hoặc không và người ta cũng tùy thích sử dụng nó như thế nào theo ý muốn. Trong khi đó ân huệ lại không tùy thuộc vào người đón nhận. Nó đến ngoài sự tính toán và ý muốn của người đón nhận. Ân huệ nhiều lúc trở nên đắt giá cho người đón nhận nó.

Cuộc sống là một ân huệ, chứ không phải là một quà tặng. Cuộc sống hiện hữu nơi đời sống con người không phải như một quà tặng mà là một ân huệ. Nó không phụ thuộc nơi con người, nhưng khi con người sinh ra thì đã có nó. Nó có đó và tồn tại cùng với con người. Nó là cái gì đắt giá đối với con người. Người ta không thể tùy ý sử dụng hay không sử dụng như một món quà vì nó không tùy thuộc nơi con người. Cuộc sống vượt khỏi những ý nghĩ và toan tính của con người. Đó cũng là điều làm nên những kỳ thú của cuộc sống. Mỗi người sinh ra và đi vào trong thế giới này với những gì có trước nó và con người còn tiếp tục tìm hiểu và khám phá những gì đến sau nó (tương lai). Đời sống con người là một cuộc thám hiểm. Trong cuộc hành trình này con người không thể tự mình định đoạt mọi sự cho dù nó đóng một vai trò lớn trong việc hoàn thành cuộc sống. Điều mà chúng ta thường nghe những người khác nói : cuộc sống này là của tôi, con người này là của tôi và tôi hoàn toàn tự do định đoạt số phận của tôi chỉ là điều không tưởng.

Cuộc sống là một ân huệ nên nó chống lại tất cả mọi sự áp đặt, cưỡng bức và chiếm đoạt đến từ sự độc đoán và độc tài của con người. Người ta không thể nhân danh bất cứ cái gì như tự do cá nhân, các khuynh hướng tư tưởng triết thuyết và chính trị … để ngăn chặn cuộc sống. Và tất nhiên, đó là việc làm không tưởng ! Cuộc sống vẫn mãi là chính nó và là ân huệ cho hết mọi người.

Trần Văn Khuê, aa

HAI NÉT CHỮ "NHÂN"

Chữ “nhân” tuy chỉ có hai nét, một nét phẩy một nét mác, nhưng lại không dễ viết. Hai nét này hàm nghĩa phong phú, triết lý sâu xa, không viết đúng được một nét thì không thể gọi là một đời người hoàn chỉnh đúng với ý nghĩa chân thực.

Một nét tả sự tiến lên phía trước, một nét tả sự lùi về phía sau. Đời người giống như việc leo núi, từng bước từng bước leo lên đỉnh. Lại từng bước từng bước xuống núi. Thông thường việc xuống núi còn khó hơn lên núi. Người không khuất phục trước mọi khó khăn, không e sợ gian nan nguy hiểm, dũng cảm leo lên dĩ nhiên là rất đáng nể phục; nhưng người khi đã đến đỉnh lại không luyến tiếc chức vị cao mà can đảm lui xuống dòng nước xiết, có thể tiến có thể lui, chẳng bận tâm vinh nhục được mất lại càng đáng quý hơn.

Một nét tả thuận cảnh, một nét tả nghịch cảnh. Đời người có lúc gặp cảnh thuận lợi, cũng có lúc gặp phải cảnh khó khăn, thậm chí nghịch cảnh còn nhiều hơn thuận cảnh. Đối diện với những khó khăn, trắc trở, không thể chỉ biết oán trách, chìm đắm và tuyệt vọng, nghịch cảnh không thể khống chế số phận, chỉ có thái độ và biểu hiện mới có thể quyết định thành công và thất bại. Đứng trước những khó khăn trở ngại càng không thể trốn chạy, trực tiếp đối diện với hiểm nguy đôi khi chính là một con đường sống.

Một nét tả sự bỏ ra, một nét tả sự thu về. Ai ai cũng khao khát thành công, nhưng thành công có cái giá phải trả. Bỏ ra thêm một phần thì sẽ tích luỹ được thêm một phần vốn; bỏ ra thêm một phần thì sẽ thể hiện được thêm một phần tài hoa, bỏ ra thêm một phần thì sẽ thu được thêm một phần thành công. Bỏ ra tuy sẽ mất đi nhiều thứ nhưng luôn được báo đáp. Chỉ cần chúng ta có tâm thái tiến thủ tích cực thì sự mất mát cũng sẽ trở nên đáng yêu.

Một nét tả đạo đức, một nét tả tài năng. “Đức” chính là linh hồn của con người, như “hồn nước” Tôn Trung Sơn, “hồn dân tộc” Lỗ Tấn, “hồn người lính” Lôi Phong. Tài chính là gan ruột của con người, Copernicus, Socrates... dám đoạn tuyệt với xã hội cũ và tư tưởng cổ hũ, sáng tạo nên kỷ nguyên mới của loài người chính là vì họ có tài kinh bang tế thế. “Đức” và “Tài” chính là nét phẩy và nét mác giữ vững chữ “Nhân”, người không có “Đức” thì không thành người, người không có “Tài” thì người khó đứng vững.

Một nét tả quyền lực, một nét tả trách nhiệm. Mỗi người đều có quyền làm người, đồng thời cũng gánh vác trách nhiệm làm người. Người không gánh vác trách nhiệm, không thực hiện nghĩa vụ, chỉ biết sống hưởng thụ, ngồi mát ăn bát vàng thì cũng giống như loài ký sinh trùng. Con người chính là một vai nhận quyền lợi, một vai gánh trách nhiệm để đi hết đường đời.

Một nét tả bằng hữu, một nét tả đối thủ. Sự trưởng thành của mỗi người không thể tách rời bạn hữu, thêm một người bạn thêm một con đường. Đồng thời sự trưởng thành của con người cũng không thể thiếu đối thủ. Đối thủ là người trợ giúp rèn luyện của người thành công, là người thầy giỏi của kẻ thất thế. Một người nếu không có đối thủ thì cuộc sống và công việc sẽ mất đi cảm hứng và sức sống; có đối thủ mới có cảm giác nguy cơ và năng lực cạnh tranh. Đôi khi bạn bè chính là đối thủ, nhiều lúc đối thủ lại là bạn bè, có bạn bè và đối thủ, đời người mới có động lực vô hạn, mới có hy vọng đạt tới đỉnh điểm của vinh quang.

Viết được một chữ “nhân” chỉ cần hai nét; để làm được một con “người” lại cần cả một đời….

St